Buy Me A Coffee Buy Me a Coffee at ko-fi.com

Một số phương pháp tải bài báo khoa học

Khởi tạo: 05/05/2025   Cập nhật: 18/09/2026   Phân loại: research   In trang này   Trở lại trang chủ

Tóm tắt

Bài viết ghi lại một số phương pháp tải bài báo, sách đã xuất bản, và các tài liệu khoa học khác. Chú ý rằng một số phương pháp đề cập ở đây có thể bị coi là vi phạm bản quyền ở một số quốc gia. Do đó, bạn nên cân nhắc kỹ trước khi sử dụng các phương pháp này. Tôi không khuyến khích việc vi phạm bản quyền. Nếu bạn có thể truy cập tài liệu một cách hợp pháp thì nên làm như vậy. Những nhận xét về các phương pháp và dịch vụ này, nếu có, đều thể hiện quan điểm của cá nhân tôi. Bài viết này được viết và cập nhật với sự hỗ trợ của ChatGPT.

Chú ý: Một số thông tin có thể không còn chính xác tại thời điểm bạn đọc bài viết này. Nếu bạn có đề xuất hoặc thông tin mới hơn thì hãy để lại ý kiến của bạn trong phần bình luận bên dưới bài viết này. (Để tránh spam, bạn cần đăng nhập tài khoản GitHub để có thể bình luận.)

Chú ý: Tôi không trả lời các bình luận có nội dung liên quan đến việc nhờ tải tài liệu hoặc nhờ lấy invitation code của Sci-Net.

Truy cập thông qua các nguồn chính thống

Thư viện

Nếu bạn là thành viên của một trường đại học hoặc viện nghiên cứu thì có thể bạn đã có quyền truy cập qua cơ quan/trường/viện (institutional access) vào một số cơ sở dữ liệu khoa học thông qua thư viện của trường/viện đó. Các quyền truy cập này thường chỉ hạn chế trong phạm vi nội bộ trường/viện. Trong nhiều trường hợp, bạn có thể truy cập các nguồn tài liệu nếu bạn đến trực tiếp và sử dụng hệ thống mạng hoặc máy tính của thư viện ngay cả khi bạn chưa đăng ký là thành viên của thư viện đó. Nhiều thư viện cho phép bạn (là thành viên của thư viện đó) yêu cầu tài liệu từ các thư viện khác trong cùng hệ thống hoặc liên kết với nhau. Một số trường/viện thậm chí cho phép các cựu sinh viên/cán bộ (alumni) của trường/viện đó đăng ký sử dụng tài khoản thư viện để truy cập các cơ sở dữ liệu khoa học (có thể là với một mức phí nhất định). Một số hiệp hội nghiên cứu cũng xuất bản các tạp chí khoa học và cung cấp quyền truy cập cho các thành viên của hiệp hội đó (có thể với một mức chi phí nhất định).

Trong trường hợp bạn biết tên một cuốn sách, kỷ yếu hoặc tài liệu nhưng chưa biết thư viện nào đang giữ nó, có thể tìm trên WorldCat. WorldCat tập hợp thông tin về tài liệu của hàng nghìn thư viện và cho biết những thư viện nào báo có tài liệu vật lý hoặc điện tử tương ứng. Nếu tài liệu chỉ có ở một thư viện xa, bạn có thể hỏi thư viện địa phương xem họ có thể lấy tài liệu giúp bạn thông qua dịch vụ mượn liên thư viện (interlibrary loan, ILL) hay không.

Đặc biệt, ở Việt Nam, có một số thư viện cho phép bạn đăng ký tài khoản và truy cập (một cách hoàn toàn hợp pháp) vào các nguồn tài liệu trực tuyến mà thư viện đó đã mua bản quyền. Một số nguồn mà tôi biết là như sau:

Một chú ý là phần lớn các thư viện đều có quy định yêu cầu bạn chỉ tải các ấn phẩm phục vụ cho công việc của bản thân và không chia sẻ tài khoản cho người khác. (Chú ý rằng có các trang chia sẻ thông tin về tên đăng nhập (username) và mật khẩu (password) để đăng nhập trực tuyến các thư viện khác nhau trên thế giới. Trong số này rất có khả năng có thông tin tài khoản của bạn, nếu bạn không cẩn thận khi sử dụng các tài khoản thư viện.) Trong trường hợp bạn tải quá nhiều tài liệu khác nhau hoặc truy cập từ nhiều địa chỉ IP khác nhau thì tài khoản truy cập của bạn có thể bị khóa.

Truy cập gián tiếp qua một số dịch vụ ngoài thư viện

Dịch vụ cung cấp tài liệu (document delivery)

Ngoài dịch vụ mượn liên thư viện, một số thư viện và dịch vụ chuyên biệt còn cho phép bạn yêu cầu bản sao của một bài báo, chương sách hoặc tài liệu cụ thể. Tùy dịch vụ, bạn có thể gửi yêu cầu trực tiếp, phải gửi thông qua thư viện, hoặc chỉ sử dụng được nếu cơ quan/trường/viện của bạn đã đăng ký hoặc mua quyền truy cập. Do đó, tạo được tài khoản chưa chắc có nghĩa là bạn đã dùng được chức năng cung cấp tài liệu. Một số dịch vụ miễn phí, một số có thu phí; phạm vi tài liệu được cung cấp còn phụ thuộc vào bản quyền, giấy phép, quốc gia của người sử dụng và quyền truy cập của trường/viện.

Resource Sharing Collaborative and Voluntary Document Delivery (RSCVD) là một mạng lưới chia sẻ và cung cấp tài liệu tự nguyện giữa các thư viện, đặc biệt hữu ích đối với những yêu cầu mà các kênh mượn liên thư viện hoặc chia sẻ tài nguyên thông thường không đáp ứng được. RSCVD không phải là dịch vụ mà người đọc cá nhân tự đăng ký rồi gửi yêu cầu trực tiếp; nếu muốn sử dụng, bạn cần thông qua một thư viện tham gia mạng lưới hoặc một thư viện có thể gửi yêu cầu thay cho bạn.

subito là một dịch vụ cung cấp tài liệu của các thư viện khoa học tại Đức, Áo, Thụy Sĩ và một số đối tác khác. Cả người dùng cá nhân và thư viện đều có thể đăng ký sử dụng subito; tuy nhiên, loại tài liệu có thể cung cấp, hình thức chuyển giao và mức phí có thể khác nhau tùy quốc gia cũng như tình trạng bản quyền của tài liệu. Linda Hall Library cũng cung cấp dịch vụ cung cấp tài liệu khoa học và kỹ thuật. Người không cư trú tại khu vực Kansas City có thể đăng ký từ xa để gửi yêu cầu đối với các tài liệu đủ điều kiện trong danh mục của thư viện; dịch vụ này có thu phí và trong một số trường hợp có thêm phí bản quyền do chủ sở hữu quyền quy định.

British Library On Demand là dịch vụ cung cấp tài liệu có thu phí của British Library, có thể cung cấp bản quét bài báo/chương sách hoặc cho mượn toàn bộ ấn phẩm tùy trường hợp. Sau sự cố an ninh mạng của British Library, một số chức năng hiện vẫn bị hạn chế: yêu cầu trực tiếp của cá nhân hiện chủ yếu áp dụng cho các bài hoặc chương đã hết thời hạn bản quyền, trong khi tài khoản tổ chức/doanh nghiệp có thể yêu cầu nhiều loại tài liệu hơn. Vì vậy, đối với nhiều tài liệu còn bản quyền, người dùng cá nhân có thể cần gửi yêu cầu thông qua thư viện hoặc tổ chức của mình. Đối với tài liệu hiếm, dễ hư hỏng hoặc cần bản chụp chất lượng cao, British Library còn có Imaging Services, là dịch vụ sao chụp từ tài liệu gốc theo yêu cầu. Article Galaxy của Research Solutions là một dịch vụ thương mại khác; người dùng cá nhân có thể tạo tài khoản và mua theo từng tài liệu các bài báo, bài trong kỷ yếu, báo cáo kỹ thuật, luận văn và chương sách. Hệ thống cũng kiểm tra các lựa chọn như bản truy cập mở hoặc quyền truy cập mà người dùng đã có trước khi tính phí tương ứng.

Đối với các bài báo, chương sách hoặc tài liệu rất cũ chưa từng được số hóa, một số thư viện còn có dịch vụ sao chụp hoặc số hóa theo yêu cầu (reproduction/duplication service). Khác với dịch vụ cung cấp tài liệu thông thường, thư viện có thể phải chụp trực tiếp từ bản in, vi phim (microfilm), sách hiếm hoặc tài liệu lưu trữ.

National Diet Library (NDL) của Nhật Bản cho phép người dùng ở ngoài Nhật Bản đặt sao chụp tài liệu từ xa. Tùy tài liệu, bạn có thể nhận bản sao qua bưu điện hoặc tải bản PDF. National Library of Australia có dịch vụ Copies Direct, cho phép đặt bản sao từ sách, tạp chí, báo, bản đồ, bản thảo và nhiều loại tài liệu khác trong bộ sưu tập của thư viện.

Library of Congress Duplication Services nhận yêu cầu sao chụp từ nhiều loại tài liệu như tạp chí, sách, báo, vi phim, bản thảo và sách hiếm; tùy tài liệu, bạn có thể đặt bản PDF hoặc bản quét. Bibliothèque nationale de France (BnF) cũng cho phép đặt bản sao từ tài liệu trong danh mục của thư viện hoặc Gallica; nếu tài liệu chưa có bản số hóa sẵn, bạn có thể gửi yêu cầu để thư viện xem xét việc chụp hoặc quét.

Harvard Library nhận yêu cầu sao chụp và số hóa từ cả người dùng bên ngoài Harvard, tùy tình trạng vật lý và bản quyền của tài liệu. Bodleian Libraries cũng có dịch vụ sao chụp có nhân viên thư viện hỗ trợ đối với tài liệu đặc biệt (special collections), bao gồm sách hiếm, bản thảo, tài liệu lưu trữ và một số luận án Oxford; dịch vụ này nhận yêu cầu từ cả người dùng bên ngoài University of Oxford.

Ở Việt Nam, Thư viện Quốc gia Việt Nam cũng có dịch vụ cung cấp thông tin theo yêu cầu, trong đó có sao chụp từ bản gốc và số hóa tài liệu dưới dạng văn bản hoặc hình ảnh. Việc sao chụp phụ thuộc vào tình trạng tài liệu, bản quyền và yêu cầu cụ thể, vì vậy bạn nên liên hệ thư viện khi tài liệu chỉ tồn tại dưới dạng bản in hoặc chưa có bản số hóa trực tuyến.

Ở Trung Quốc, National Science and Technology Library (NSTL) cung cấp dịch vụ chuyển giao toàn văn (全文传递) cho người dùng NSTL đã đăng ký ở Trung Quốc đại lục, đồng thời liên kết tới các phiên bản truy cập mở khi có. Đây là một giới hạn đối với dịch vụ chuyển giao toàn văn của NSTL; nó không có nghĩa là tất cả các thông tin hoặc liên kết truy cập mở trên NSTL đều bị giới hạn theo cùng cách.

Mạng thư viện đại học CALIS vận hành e得, một hệ thống tìm kiếm và cung cấp tài liệu điện tử kết hợp dịch vụ cung cấp tài liệu và mượn liên thư viện. Quyền sử dụng các chức năng này thường phụ thuộc vào việc người dùng thuộc một thư viện thành viên và được thư viện đó xác thực. Đối với khoa học xã hội và nhân văn, CASHL cũng cung cấp dịch vụ chuyển giao tài liệu; tương tự, việc gửi yêu cầu gắn với trường/viện và thư viện thành viên mà người dùng trực thuộc.

全国图书馆参考咨询联盟 (UCDRS) là một mạng lưới khác cung cấp dịch vụ tư vấn tham khảo và chuyển giao tài liệu từ xa. Giao diện hiện tại cho phép người dùng tìm tài liệu và gửi một số yêu cầu bằng địa chỉ email cùng mã xác minh mà không bắt buộc phải chọn trường/viện ngay ở bước gửi yêu cầu. Tôi chưa tìm thấy thông tin chính thức cho biết các yêu cầu gửi từ ngoài Trung Quốc có được chấp nhận hay không.

Một số nền tảng tìm kiếm học thuật của Trung Quốc còn tích hợp chức năng cung cấp tài liệu vào hệ thống của thư viện. Với các dịch vụ này, có tài khoản cá nhân chưa chắc đã có quyền sử dụng tài nguyên mà trường/viện đã mua.

读秀学术搜索 (Duxiu) kết hợp tìm kiếm sách và tài liệu học thuật với chức năng cung cấp một phần tài liệu theo yêu cầu trong các triển khai của nhiều thư viện. 百链云图书馆 (Blyun) và 超星发现 (Chaoxing Discovery) cũng được nhiều thư viện sử dụng để tìm kiếm đồng thời trên nhiều nguồn và, đối với một số tài liệu không có toàn văn trực tiếp, cho phép gửi yêu cầu tài liệu. Các chức năng này thường phụ thuộc vào gói thuê bao của thư viện hoặc trường/viện. Trong một số trường hợp, bạn cần xác thực tài khoản khi đang sử dụng mạng hoặc địa chỉ IP của trường/viện (campus IP), hoặc đăng nhập qua hệ thống của trường/viện, rồi mới dùng được quyền truy cập từ xa.

万方国内外文献保障服务 của Wanfang cho phép người dùng của các đơn vị đã đăng ký gửi yêu cầu đối với một số tài liệu và nhận tài liệu, chẳng hạn qua thư điện tử. Trường/viện của bạn phải mua hoặc kích hoạt dịch vụ này; chỉ có tài khoản Wanfang cá nhân thì chưa đủ.

纬度信息文献互助平台 (Latitude) kết hợp dịch vụ cung cấp tài liệu của thư viện với việc người dùng hỗ trợ lẫn nhau. Nền tảng có các mục như 互助大厅 và 文献求助, đồng thời được một số thư viện đại học tích hợp vào dịch vụ cung cấp tài liệu. Ở một số trường, bạn cần đăng ký hoặc xác thực khi đang dùng mạng của trường để hệ thống nhận diện đơn vị; quyền truy cập từ xa sau đó phụ thuộc vào quy định của từng thư viện. Vì vậy, Latitude khác với các diễn đàn công khai như AbleSci hoặc WosonHJ. Ngoài ra, việc một thư viện tích hợp Latitude không có nghĩa là mọi tệp do người dùng khác tải lên đều có cùng tình trạng bản quyền hoặc giấy phép.

Truy cập từ nhà xuất bản

Khi bạn chấp nhận lời mời bình duyệt cho một tạp chí của Elsevier, bạn được cung cấp 30 ngày truy cập miễn phí vào Scopus, ScienceDirect và Reaxys. Quyền truy cập này có thể được nhận trong mục Rewards của Reviewer Hub mỗi lần bạn chấp nhận một lời mời bình duyệt, trong vòng 6 tháng kể từ khi đồng ý bình duyệt.

Trong toán học, Mathematical Reviews/MathSciNet của American Mathematical Society (AMS) cũng mời các nhà nghiên cứu viết nhận xét (review) cho các công trình đã xuất bản. Đây không phải là phản biện trước xuất bản (peer review) của tạp chí. AMS công bố mức 12 AMS Points cho mỗi bài nhận xét được xuất bản trên MathSciNet từ năm 2016; tôi chưa thấy AMS công bố một mức mới hơn. Tài liệu hội viên năm 2025 của AMS vẫn cho phép dùng tối đa 20 AMS Points để trừ vào hội phí và ghi một AMS Point tương ứng với 1 USD; AMS cũng đã mô tả points có thể dùng để giảm giá cho một số ấn phẩm và vật phẩm của AMS, với một số ngoại lệ. Hướng dẫn của Mathematical Reviews cũng cho biết tài liệu do MR gửi để phục vụ việc viết nhận xét có thể được giữ lại để sử dụng cá nhân sau khi hoàn thành review.

zbMATH Open có một cơ chế tương tự nhưng quyền lợi cụ thể hơn. Người viết nhận xét hiện được ghi có 3 EUR cho mỗi bài nhận xét, trừ trường hợp chỉ dùng tóm tắt của tác giả; số dư này có thể được thanh toán, quyên góp hoặc dùng để đặt sách của EMS Press với mức giảm giá 20%. Bản tin zbNEWS số 18 cho biết do phí ngân hàng, zbMATH hiện chỉ thực hiện thanh toán khi số dư lớn hơn 25 EUR. Các bản in của sách hoặc bài báo được zbMATH gửi để phục vụ việc viết nhận xét thuộc về người viết sau khi hoàn thành review. zbMATH cũng cho biết các yêu cầu cung cấp tài liệu được xem xét khi có thể, vì vậy nếu được giao một tài liệu mà bạn chưa có quyền truy cập thì có thể thử gửi yêu cầu thông qua tài khoản reviewer hoặc liên hệ với ban biên tập.

Một số nhà xuất bản tạp chí cũng cung cấp quyền truy cập hoặc giảm giá cho người bình duyệt. Sage hiện cung cấp 60 ngày truy cập miễn phí vào hơn 1.000 tạp chí của Sage sau khi người bình duyệt hoàn thành phản biện; mỗi người có thể kích hoạt tối đa một lượt truy cập 60 ngày trong mỗi quý. Taylor & Francis cho biết nhiều tạp chí của họ cung cấp 30 ngày truy cập miễn phí vào nội dung tạp chí khi người bình duyệt đồng ý nhận bài, đồng thời mọi người bình duyệt được giảm 30% khi mua sách của Taylor & Francis Group, bao gồm Routledge và CRC Press.

Một số nhà xuất bản không cung cấp thêm quyền truy cập tạp chí nhưng có các hình thức giảm giá khác. Người bình duyệt của Cambridge University Press được giảm 30% khi mua sách Cambridge, còn người bình duyệt của Royal Society of Chemistry được giảm 25% khi mua sách RSC; người chưa phải thành viên RSC còn có thể được giảm 50% phí đăng ký hạng thành viên Affiliate. MDPI cấp phiếu giảm giá (voucher) để giảm phí xử lý bài báo (article processing charge, APC) cho các reviewer đáp ứng điều kiện, còn IOP Publishing hiện giảm 10% APC cho người bình duyệt khi xuất bản bài theo mô hình truy cập mở vàng (gold open access).

Một cách hợp pháp khác để truy cập các bài báo có thu phí là sử dụng các liên kết chia sẻ (sharing links) do nhà xuất bản cung cấp. Với các tạp chí Elsevier có hỗ trợ Share Links, tác giả nhận được một liên kết cho phép bất kỳ ai truy cập miễn phí bài báo trên ScienceDirect trong 50 ngày mà không cần đăng ký; sau thời hạn này, liên kết vẫn hoạt động nhưng bài báo trở lại điều kiện truy cập thông thường. Springer Nature SharedIt cung cấp các liên kết tới phiên bản toàn văn chỉ đọc (view-only) của các bài báo thuộc diện thuê bao (subscription articles) và cho phép chia sẻ các liên kết này trên mạng xã hội, trang web cá nhân hoặc kho lưu trữ của trường/viện (institutional repositories). Wiley Article Share cho phép tác giả tạo một liên kết tới phiên bản toàn văn chỉ đọc của bài báo và chia sẻ liên kết đó với không giới hạn số người.

Một số nhà xuất bản khác cũng cung cấp cơ chế chia sẻ tương tự nhưng điều kiện cụ thể khác nhau. Cambridge Core Share cho phép tạo liên kết tới phiên bản chỉ đọc của bài báo để người nhận có thể đọc mà không cần quyền thuê bao. Taylor & Francis cung cấp các liên kết chia sẻ bản điện tử (eprint links) cho các bài thuộc diện thuê bao để tác giả chia sẻ một số lượt truy cập miễn phí. ACS Articles on Request cung cấp liên kết chia sẻ cho tác giả theo các điều kiện của American Chemical Society. Oxford Academic cung cấp Author Sharing Link cho phép truy cập miễn phí tới bài báo trực tuyến và bản PDF tương ứng. SAGE Article Sharing cho phép chia sẻ liên kết tới phiên bản chỉ đọc của các bài báo đủ điều kiện; liên kết này không mặc nhiên cấp quyền tải bản PDF.

Ngoài các chương trình chia sẻ toàn văn kể trên, một số nhà xuất bản còn cung cấp những quyền lợi khác, ví dụ như mã giảm giá khi mua các ấn phẩm của nhà xuất bản hoặc khi nộp APC (Article Processing Charge) để xuất bản bài báo ở nhà xuất bản đó, quyền truy cập miễn phí có thời hạn cho các ấn phẩm của nhà xuất bản, được quyền ưu tiên xử lý khi nộp bản thảo, v.v.. Bạn có thể tìm kiếm thông tin về các quy định này trên trang web của nhà xuất bản.

Tìm các phiên bản truy cập mở và các bản thảo của tác giả

Một lựa chọn khác nếu như bạn không lấy được ấn phẩm đã xuất bản là tìm các ấn phẩm điện tử (e-print) của nó. (Thường có hai loại là tiền ấn phẩm (preprint - bản chưa được bình duyệt) và hậu ấn phẩm (postprint - bản đã sửa sau khi được bình duyệt).)

Nếu không biết một phiên bản truy cập mở (open access, OA) của bài báo đang được lưu ở đâu, bạn có thể tìm đồng thời trên nhiều nguồn bằng các công cụ tổng hợp. CORE thu thập và lập chỉ mục các công trình nghiên cứu từ các kho lưu trữ của trường/viện (institutional repositories), các kho lưu trữ theo chuyên ngành (subject repositories), các kho tiền ấn phẩm (preprint repositories), và các tạp chí truy cập mở hoặc tạp chí lai (hybrid journals). BASE (Bielefeld Academic Search Engine), do Thư viện Đại học Bielefeld vận hành, là công cụ tìm kiếm các tài liệu học thuật trên web; nhiều tài liệu được lập chỉ mục có toàn văn truy cập tự do. OpenAlex ghi nhận các nguồn khác nhau nơi một công trình xuất hiện, chẳng hạn trang của nhà xuất bản, kho lưu trữ hoặc kho tiền ấn phẩm; khi tìm được bản truy cập mở, trường dữ liệu best_oa_location chỉ tới bản truy cập mở được OpenAlex đánh giá là phù hợp nhất.

Một số công cụ tổng hợp khác đáng chú ý là OpenAIRE Explore, cho phép tìm các công trình nghiên cứu từ một mạng lưới lớn các kho lưu trữ và nguồn học thuật, và LA Referencia, tập trung vào các kho truy cập mở của Mỹ Latin và Tây Ban Nha. Các dịch vụ này chủ yếu đóng vai trò lập chỉ mục và dẫn người dùng tới nơi lưu tài liệu chứ không nhất thiết tự lưu toàn bộ tệp toàn văn. Ở Trung Quốc, PubScholar của Chinese Academy of Sciences cung cấp công cụ tìm kiếm học thuật và một lượng lớn tài nguyên toàn văn được truy cập miễn phí.

RCAAP (Repositórios Científicos de Acesso Aberto de Portugal) là một cổng tìm kiếm tập hợp tài liệu từ các kho lưu trữ khoa học của Bồ Đào Nha và một số nguồn liên quan. Cơ sở dữ liệu có nhiều loại tài liệu như bài báo, sách và chương sách, bài hội thảo, báo cáo, luận văn và luận án; khi tìm kiếm, bạn có thể lọc riêng các tài liệu được đánh dấu truy cập mở.

Nếu muốn tìm trực tiếp kho lưu trữ của một trường, một lĩnh vực hoặc một tổ chức cụ thể, có thể sử dụng OpenDOAR. Đây là danh mục toàn cầu được kiểm soát chất lượng về các kho lưu trữ truy cập mở (open-access repositories), cho phép tìm kho lưu trữ theo các đặc điểm như vị trí, phần mềm sử dụng hoặc loại tài liệu được lưu trữ.

Internet Archive Scholar là một công cụ khác để tìm các bài báo và tài liệu nghiên cứu được Internet Archive thu thập hoặc bảo tồn. Nguồn này đặc biệt hữu ích đối với một số bài báo cũ, tài liệu đã biến mất khỏi trang web ban đầu hoặc tài liệu được số hóa từ các bộ sưu tập lưu trữ. Không phải mọi kết quả đều có toàn văn có thể tải trực tiếp.

Kho lưu trữ được biết đến nhiều nhất có lẽ là arXiv và các trang tương tự khác như bioRxiv, ChemRxiv, PsyArXiv, SocArXiv, HAL (Hyper Articles en Ligne), ECCC. Các trang này cho phép bạn tải miễn phí các bài báo khoa học đã được xuất bản hoặc đang trong quá trình xuất bản. Tuy nhiên, không phải tất cả các bài báo đều có sẵn trên các trang này. Một số nền tảng khác đang hoạt động là Preprints và Research Square. PeerJ Preprints và Cogprints vẫn lưu giữ các tài liệu đã được đăng trước đây nhưng hiện đã đóng nhận bài mới. Xem thêm thông tin ở Wikipedia, MathOverflow.

Ngoài các nguồn trên còn có nhiều kho lưu trữ chuyên ngành hoặc theo khu vực. medRxiv tập trung vào các bản thảo chưa xuất bản trong y học, khoa học lâm sàng và sức khỏe; EarthArXiv tập trung vào khoa học Trái Đất và khoa học hành tinh; Engineering Archive (engrXiv) dành cho các ngành kỹ thuật. Jxiv là một nền tảng tiền ấn phẩm đa ngành do Japan Science and Technology Agency (JST) vận hành, còn ChinaXiv là một nền tảng tiền ấn phẩm của Chinese Academy of Sciences. 中国科技论文在线 là một nền tảng khác của Trung Quốc cho phép phổ biến sớm các công trình nghiên cứu, đồng thời cung cấp bộ sưu tập các bài truy cập mở và chức năng tìm kiếm tài liệu khoa học. Người đọc có thể tìm kiếm và truy cập các tài liệu công khai mà không cần đáp ứng các yêu cầu xác thực dành cho tác giả khi gửi bài. Trong triết học có PhilArchive, còn SSOAR của GESIS là một kho truy cập mở cho khoa học xã hội.

OSF tiếp tục cung cấp hạ tầng cho nhiều nền tảng tiền ấn phẩm do các cộng đồng chuyên ngành vận hành, trong đó có một số nguồn đã nêu ở trên như PsyArXiv và SocArXiv. Tuy nhiên, nền tảng OSF Preprints tổng quát đã ngừng nhận bài mới từ ngày 25/8/2025; các tiền ấn phẩm đã có và các dịch vụ tiền ấn phẩm do cộng đồng vận hành vẫn được duy trì. Danh sách các dịch vụ cộng đồng hiện có được OSF công bố trong tài liệu hướng dẫn về tiền ấn phẩm.

Đối với y sinh và khoa học sự sống, PubMed Central (PMC) là kho lưu trữ toàn văn miễn phí của Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ thuộc Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH/NLM). Europe PMC cho phép tìm kiếm tài liệu khoa học sự sống, bao gồm cả bài báo và tiền ấn phẩm; bạn có thể lọc các kết quả có toàn văn ngay trong Europe PMC hoặc có liên kết tới một bản toàn văn miễn phí và hợp pháp ở nguồn khác.

NCBI Bookshelf cũng do U.S. National Library of Medicine vận hành và cung cấp miễn phí toàn văn sách, báo cáo, hướng dẫn, tổng quan hệ thống (systematic review) và nhiều loại tài liệu khác trong y sinh, khoa học sự sống và chăm sóc sức khỏe. Toàn bộ nội dung trong Bookshelf có thể đọc miễn phí, nhưng quyền tải hàng loạt hoặc tái sử dụng phụ thuộc vào bản quyền và giấy phép của từng tài liệu.

Một nguồn khác để tìm các bài báo truy cập mở là Directory of Open Access Journals (DOAJ), cho phép tìm kiếm cả tạp chí và bài báo truy cập mở. Zenodo là một kho lưu trữ đa ngành (general-purpose research repository) có thể lưu trữ nhiều loại kết quả nghiên cứu như ấn phẩm, dữ liệu, phần mềm và bài trình bày. Khi một bản ghi (record) được xuất bản trên Zenodo, hệ thống mặc định đăng ký mã định danh đối tượng số (Digital Object Identifier, DOI) cho bản ghi nếu nội dung đó chưa có DOI phù hợp từ trước.

OAPEN Library là một thư viện số chuyên về sách học thuật truy cập mở đã qua bình duyệt. Khác với Directory of Open Access Books (DOAB), vốn chủ yếu đóng vai trò danh mục và dẫn tới nơi lưu sách, OAPEN trực tiếp lưu trữ và phân phối nhiều bản toàn văn. Người dùng ở bất kỳ quốc gia nào có thể đọc và tải sách trên OAPEN miễn phí, không cần đăng ký. Project MUSE Open Access cũng cung cấp sách, bài báo và một số công trình khoa học xã hội–nhân văn truy cập mở; phần nội dung được đánh dấu truy cập mở (open access) có thể truy cập trên toàn thế giới mà không cần đăng nhập, không áp dụng quản lý quyền kỹ thuật số (DRM) và cho phép tải hoặc in theo điều kiện của giấy phép tương ứng.

National Academies Press (NAP) cung cấp nhiều sách và báo cáo của U.S. National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. Nhiều ấn phẩm có thể đọc trực tuyến miễn phí và có nút Download Free PDF; khả năng tải PDF cần được kiểm tra ở từng đầu sách.

Open Research Library là một nền tảng tập hợp sách học thuật truy cập mở từ nhiều nhà xuất bản. Nguồn này hữu ích khi cần tìm sách hoặc chuyên khảo nghiên cứu (research monographs) thay vì bài báo riêng lẻ và có thể được dùng bổ sung cho OAPEN và DOAB.

Ngoài các danh mục và kho lưu trữ tổng quát, có một số nền tảng học thuật đặc biệt hữu ích khi tìm tài liệu theo khu vực. SciELO là một mạng thư viện tạp chí truy cập mở với nhiều bộ sưu tập quốc gia, đặc biệt mạnh ở Mỹ Latin. Redalyc là một hạ tầng học thuật phi thương mại cho các tạp chí truy cập mở, tập trung nhiều vào Mỹ Latin và khu vực Ibero-America. African Journals Online (AJOL) tập hợp các tạp chí học thuật xuất bản tại châu Phi; nền tảng này có cả tạp chí truy cập mở và tạp chí có nội dung bị hạn chế, vì vậy cần kiểm tra trạng thái truy cập của từng tạp chí hoặc bài báo.

CLACSO Digital Repository là một kho truy cập mở lớn về khoa học xã hội và nhân văn của Mỹ Latin và Caribbean. Kho này cung cấp toàn văn sách, bài báo, bản thảo nghiên cứu (working papers), bài hội thảo và nhiều loại tài liệu khác từ mạng lưới CLACSO; người đọc có thể truy cập các tài liệu công khai trực tiếp trên web.

Ở Nhật Bản, J-STAGE do Japan Science and Technology Agency vận hành và cung cấp tạp chí, kỷ yếu cùng nhiều loại ấn phẩm học thuật; một phần lớn nội dung có thể đọc miễn phí, còn các bài truy cập mở được đánh dấu riêng theo giấy phép tương ứng. Érudit cung cấp nhiều tạp chí và tài liệu học thuật của Canada, đặc biệt là Québec; quyền truy cập phụ thuộc vào từng tạp chí, số báo và khoảng thời gian trì hoãn mở truy cập (moving wall). Persée là một cổng số hóa học thuật của Pháp cung cấp miễn phí nhiều bộ sưu tập tạp chí, sách, kỷ yếu và các tài liệu nghiên cứu khác.

Đối với khoa học xã hội và nhân văn, OpenEdition là một cổng học thuật đáng chú ý, đặc biệt đối với các tài liệu xuất bản tại Pháp và châu Âu. Hệ sinh thái OpenEdition bao gồm OpenEdition Journals, OpenEdition Books, Hypothèses và Calenda; công cụ tìm kiếm chung cho phép tìm đồng thời trên các nền tảng này. Nhiều nội dung được truy cập mở, nhưng quyền đọc hoặc tải một số định dạng như PDF và EPUB còn phụ thuộc vào chính sách của từng ấn phẩm và nhà xuất bản.

Dialnet là một cơ sở dữ liệu học thuật lớn về các công trình bằng tiếng Tây Ban Nha và các ngôn ngữ Ibero-America, bao gồm bài báo, sách và chương sách, kỷ yếu hội thảo, luận án và nhiều loại tài liệu khác. Không phải mọi bản ghi trên Dialnet đều có toàn văn; khi tác giả hoặc nhà xuất bản cho phép, hệ thống cung cấp tệp trực tiếp hoặc liên kết tới nơi có toàn văn, còn các bản ghi khác chỉ cung cấp thông tin thư mục.

Đối với kinh tế, luật và nhiều ngành khoa học xã hội, SSRN là một nền tảng chia sẻ nghiên cứu giai đoạn sớm (early-stage research); hầu hết công trình trên SSRN có thể tải miễn phí. Riêng trong kinh tế học, EconPapers cung cấp giao diện truy cập dữ liệu RePEc, bao gồm các bản thảo nghiên cứu (working papers), bài báo tạp chí, sách, chương sách và phần mềm; nhiều bản ghi có phiên bản có thể tải trực tuyến.

Munich Personal RePEc Archive (MPRA) là một kho dành cho các bản thảo nghiên cứu (working papers) và công trình kinh tế học mà tác giả muốn phổ biến miễn phí thông qua mạng RePEc; nhiều tài liệu trên MPRA cũng xuất hiện trong EconPapers và IDEAS. AgEcon Search là một kho toàn văn miễn phí chuyên về kinh tế nông nghiệp, kinh tế ứng dụng, tài nguyên, môi trường và năng lượng, với các bản thảo nghiên cứu, bài hội thảo và bài báo tạp chí.

Một nguồn đáng chú ý khác đối với triết học và khoa học xã hội là 国家哲学社会科学文献中心, cung cấp tìm kiếm và truy cập tới nhiều tạp chí và tài liệu khoa học xã hội, trong đó nhiều bản ghi có thể đọc hoặc tải toàn văn. Hiện bạn có thể đăng ký bằng địa chỉ email hoặc số điện thoại, nên không bắt buộc phải có số điện thoại Trung Quốc.

Phần lớn các thư viện của các trường/viện nghiên cứu cũng lưu trữ các phiên bản ấn phẩm và tiền ấn phẩm của các tác giả thuộc trường/viện đó. Các phiên bản này thường xuất hiện trong danh mục các tài liệu nội sinh của thư viện và thường được chia sẻ công khai. Các danh mục này thường được xây dựng với DSpace hoặc EPrints và các tài liệu thường được gán chỉ số HDL (handle) hoặc chỉ số DOI. Nhiều tác giả thường chia sẻ một số phiên bản của bài báo/sách/ấn phẩm của họ ngay trên trang web cá nhân, blog (WordPress), ResearchGate, Academia.edu, mạng xã hội (Twitter, Mastodon), v.v.

Ngoài các kho lưu trữ của trường/viện, một số cơ quan nhà nước và nhà tài trợ nghiên cứu cũng duy trì các kho truy cập công cộng (public-access repositories) cho các công trình do họ thực hiện hoặc tài trợ. NASA Technical Reports Server (NTRS) cung cấp siêu dữ liệu (metadata) và nhiều tài liệu toàn văn của NASA như bài báo, bài hội thảo và báo cáo kỹ thuật. OSTI.GOV là hệ thống thông tin khoa học và kỹ thuật của U.S. Department of Energy, trong đó có các bài báo, bản thảo đã được chấp nhận (accepted manuscripts), báo cáo và nhiều loại kết quả nghiên cứu khác. NSF Public Access Repository (NSF-PAR) lưu các kết quả thuộc chính sách truy cập công cộng của U.S. National Science Foundation; tùy từng bản ghi và thời gian tạm hoãn công khai (embargo), toàn văn có thể được cung cấp trực tiếp hoặc thông qua liên kết tương ứng.

WHO Institutional Repository for Information Sharing (IRIS) là thư viện số chính thức của World Health Organization, cung cấp miễn phí toàn văn các ấn phẩm và tài liệu kỹ thuật của WHO từ năm 1948 và cho phép tìm kiếm bằng sáu ngôn ngữ chính thức của WHO. World Bank Open Knowledge Repository lưu các báo cáo, sách, bản thảo nghiên cứu (working papers) và kết quả nghiên cứu của World Bank; nhiều bản ghi cung cấp PDF tải trực tiếp. Điều kiện tái sử dụng cần được kiểm tra theo giấy phép của từng tài liệu.

FAO Knowledge Repository cung cấp các ấn phẩm của Food and Agriculture Organization of the United Nations về nông nghiệp, thực phẩm, lâm nghiệp, thủy sản, tài nguyên thiên nhiên và nhiều chủ đề liên quan. FAO cho biết các ấn phẩm của tổ chức được cung cấp miễn phí và có thể được tìm, đọc hoặc tải thông qua kho này.

ILO Research Repository của International Labour Organization tập hợp các công trình nghiên cứu về lao động và thế giới việc làm, bao gồm sách, báo cáo, working papers, briefs và các bài thuộc International Labour Review. Kho này đặc biệt hữu ích đối với các chủ đề như kinh tế lao động, việc làm, điều kiện lao động và chính sách xã hội.

Đối với kinh tế vĩ mô, tài chính công, tiền tệ và kinh tế quốc tế, IMF eLibrary là kho các ấn phẩm của International Monetary Fund, gồm sách, tạp chí, báo cáo và các loại research papers của IMF. IMF hiện cung cấp miễn phí nội dung điện tử đã xuất bản trên eLibrary và các trang của tổ chức; người dùng có thể đọc hoặc tải các tài liệu theo các điều kiện sử dụng của IMF.

Asian Development Bank (ADB) Publications and Documents cung cấp báo cáo, working papers, policy briefs và nhiều tài liệu nghiên cứu về kinh tế và phát triển, đặc biệt đối với châu Á và Thái Bình Dương. Nhiều ấn phẩm có thể tải miễn phí ở dạng PDF hoặc các định dạng điện tử khác; trang tìm kiếm của ADB cũng có mục riêng cho các tài liệu truy cập mở.

Ở Trung Quốc, 国家科技报告服务系统 (NSTRS) cung cấp thông tin về các báo cáo khoa học và công nghệ. Người dùng thông thường có thể tìm kiếm và xem siêu dữ liệu, tóm tắt; người dùng chuyên môn đã được xác thực có thể xem toàn văn trực tuyến. Tuy nhiên, toàn văn chỉ được xem trực tuyến, không được tải xuống hoặc lưu lại. Vì vậy, NSTRS hữu ích để đọc tài liệu hơn là để tải PDF.

Một số kho chuyên biệt khác gồm USGS Publications Warehouse cho các ấn phẩm của U.S. Geological Survey, NOAA Institutional Repository cho các công trình của hoặc được NOAA tài trợ, và CDC Stacks cho tài liệu khoa học của U.S. Centers for Disease Control and Prevention. Trong nông nghiệp có PubAg của U.S. Department of Agriculture, còn trong nghiên cứu giáo dục có ERIC; ERIC cho phép lọc các bản ghi có toàn văn trong chính hệ thống nhưng không phải mọi bản ghi đều có tệp toàn văn.

Quyền tự lưu trữ (self-archiving) bản thảo phụ thuộc vào chính sách của từng tạp chí, nhà xuất bản và đôi khi cả nhà tài trợ nghiên cứu (funder). Bạn có thể dùng Open Policy Finder của Jisc để tra cứu các chính sách truy cập mở (open-access policies) và chính sách lưu trữ (archiving policies) của tạp chí hoặc nhà xuất bản, cũng như các yêu cầu liên quan của nhà tài trợ.

Nhiều hội thảo công bố tập tóm tắt (abstract book), kỷ yếu (proceedings) hoặc báo cáo kỹ thuật (technical reports) về các kết quả được trình bày tại hội thảo. Đối với các bộ kỷ yếu khoa học máy tính CCIS, LNBIP và LNCS của Springer Nature, ban tổ chức có thể yêu cầu quyền truy cập điện tử miễn phí tạm thời cho những người tham dự đã đăng ký. Springer Nature cũng liệt kê bản in miễn phí hoặc bốn tuần truy cập điện tử là một trong các quyền lợi có thể dành cho người biên tập kỷ yếu hoặc người tham dự.

Một số nguồn miễn phí ở Việt Nam

Tạp chí Khoa học Việt Nam Trực tuyến (Vietnam Journals Online, VJOL) là một nguồn hữu ích khi tìm các bài báo được xuất bản tại Việt Nam. VJOL kết nối hàng trăm tạp chí khoa học Việt Nam và cung cấp nhiều bài toàn văn ở định dạng PDF. Người đọc trong và ngoài Việt Nam có thể truy cập mà không cần quyền truy cập thông qua trường/viện.

Một nguồn khác trong cùng hệ sinh thái VISTA là Hệ thống Thông tin quốc gia về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khác với dịch vụ thư viện đã nêu ở trên, nguồn này chủ yếu dùng để tra cứu các công bố khoa học và công nghệ của Việt Nam cùng một số loại thông tin KH&CN khác. Cơ sở dữ liệu có hàng trăm nghìn bản ghi; nhiều bản ghi có liên kết Xem toàn văn.

Mạng liên kết nguồn lực thông tin khoa học và công nghệ TP.HCM (STINET) cho phép tìm kiếm và truy cập miễn phí các tài liệu toàn văn được các đơn vị thành viên chia sẻ theo cơ chế mở. Nguồn này tập hợp tài liệu từ nhiều trường đại học, thư viện và cơ quan nghiên cứu, gồm kết quả nghiên cứu, sách, giáo trình, luận văn, luận án, bài báo và tài liệu hội thảo.

Đối với giáo trình và học liệu, Thư viện Học liệu Mở Việt Nam (VOER) có nhiều tài liệu bằng tiếng Việt và tiếng Anh trong nhiều lĩnh vực. Nội dung trên VOER chủ yếu là giáo trình, tài liệu học tập và các mô-đun học liệu chứ không phải một cơ sở dữ liệu bài báo nghiên cứu. Phần lớn nội dung được công bố theo giấy phép Creative Commons Attribution 3.0, trừ khi có ghi chú khác.

Luận án và luận văn

Open Access Theses and Dissertations (OATD) là công cụ tìm kiếm chuyên cho luận án và luận văn truy cập mở. OATD chủ yếu lập chỉ mục các luận án mà toàn văn đang được cung cấp miễn phí tại kho lưu trữ của trường/viện; khi tìm thấy tài liệu, bạn sẽ được dẫn tới nguồn gốc để đọc hoặc tải. Không nên mặc nhiên coi việc tải được tài liệu là cho phép tái phân phối, vì quyền sử dụng phụ thuộc vào tác giả và kho lưu trữ gốc.

Một công cụ tổng hợp khác là EBSCO Open Dissertations, một cổng miễn phí để tìm luận án và luận văn điện tử (electronic theses and dissertations, ETDs). Dữ liệu được thu thập từ các trường đại học và kho lưu trữ tham gia; đối với nhiều bản ghi, kết quả tìm kiếm dẫn người dùng trở lại kho lưu trữ của trường/viện nơi toàn văn được lưu.

EThOS của British Library là cổng tìm luận án tiến sĩ của các trường đại học tại Anh. British Library công bố bản EThOS đã được khôi phục và cập nhật vào ngày 8/7/2026; dịch vụ hiện chủ yếu cung cấp siêu dữ liệu cùng liên kết tới kho lưu trữ của trường, với hơn 400.000 luận án có thể tải mở từ các kho này. Nếu một luận án cũ chỉ còn bản giấy hoặc chưa có bản số hóa, British Library khuyến nghị liên hệ trực tiếp trường đã cấp bằng để hỏi khả năng số hóa.

theses.fr do Agence Bibliographique de l’Enseignement Supérieur (Abes) vận hành là cổng tra cứu luận án tiến sĩ của Pháp. Hệ thống ghi nhận các luận án tiến sĩ đã bảo vệ tại Pháp từ năm 1985, cùng nhiều đề tài luận án đang được thực hiện; khi một luận án có toàn văn trực tuyến, theses.fr cung cấp đường truy cập tương ứng. Một số luận án bị giới hạn truy cập chỉ có thể được xem bởi người dùng đủ điều kiện trong hệ thống giáo dục và nghiên cứu của Pháp.

CiNii Dissertations cho phép bất kỳ ai tìm luận án tiến sĩ của Nhật Bản mà không cần đăng ký. Khi có bản số hóa công khai, hệ thống dẫn tới toàn văn tại kho lưu trữ của đại học hoặc National Diet Library. Tuy nhiên, một số bản số hóa chỉ được truy cập tại thư viện đối tác hoặc tại chỗ, vì vậy cần kiểm tra mức truy cập của từng luận án.

RISS International của Hàn Quốc cho phép tìm tài liệu từ các thư viện đại học Hàn Quốc. Luận án/luận văn được cung cấp miễn phí khi có toàn văn; đối với bài báo, có cả nội dung miễn phí và nội dung có thu phí. Dịch vụ mượn liên thư viện (ILL) chỉ dành cho người dùng thuộc các cơ quan thành viên RISS International; việc đăng ký tham gia ILL được thực hiện ở cấp cơ quan thông qua thư viện, chứ không phải cá nhân tự đăng ký dịch vụ này.

Shodhganga của INFLIBNET Centre là kho quốc gia cho luận án tiến sĩ tại Ấn Độ. Các luận án được cung cấp theo mô hình truy cập mở cho cộng đồng nghiên cứu trên toàn thế giới; người đọc không cần thuộc một trường đại học Ấn Độ để tìm và đọc các tài liệu công khai.

Sách cũ, sách hiếm và các bộ sưu tập số hóa

Thư viện báo chí số hóa của Thư viện Quốc gia Việt Nam là một nguồn đáng thử khi tìm báo và tạp chí Việt Nam cũ đã được số hóa. Đối với tài liệu Hán-Nôm, Thư viện số Hán-Nôm là dự án hợp tác giữa Thư viện Quốc gia Việt Nam và Vietnamese Nôm Preservation Foundation nhằm số hóa bộ sưu tập Hán-Nôm của Thư viện Quốc gia; bộ sưu tập gốc gồm hơn 4.000 văn bản cổ.

Một nguồn đặc biệt hữu ích đối với lịch sử Việt Nam và Đông Dương là France–Vietnam, thư viện số song ngữ do Bibliothèque nationale de France và Thư viện Quốc gia Việt Nam hợp tác xây dựng. Nguồn này tập hợp hàng nghìn sách, bản thảo, bản đồ, tranh ảnh và các tài liệu khác liên quan đến quan hệ, lịch sử và văn hóa Việt–Pháp từ thế kỷ XVII đến giữa thế kỷ XX.

HathiTrust Digital Library là một thư viện số quy mô lớn do nhiều thư viện nghiên cứu cùng xây dựng, đặc biệt hữu ích khi tìm sách, kỷ yếu, tạp chí và các ấn phẩm cũ đã được số hóa. Các tài liệu được đánh dấu Full View có thể đọc trực tuyến; đối với nhiều tài liệu thuộc phạm vi công cộng (public domain), bạn còn có thể tải toàn bộ hoặc từng trang tùy điều kiện của từng bản số hóa. Gallica là thư viện số của Bibliothèque nationale de France (BnF), có nhiều sách, tạp chí, báo, bản thảo, bản đồ và tài liệu lịch sử đã được số hóa, đặc biệt mạnh với tài liệu của Pháp và châu Âu.

Open Library là một dự án của Internet Archive, vừa là danh mục sách vừa cho phép đọc hoặc mượn trực tuyến nhiều sách đã được số hóa. Một số sách thuộc phạm vi công cộng có thể đọc hoặc tải trực tiếp, trong khi nhiều sách khác được cho mượn trong thời gian giới hạn và yêu cầu tài khoản miễn phí.

National Diet Library Digital Collections của Nhật Bản có nhiều sách, tạp chí, tài liệu cổ và các bộ sưu tập đặc biệt đã được số hóa. Một phần tài liệu có thể xem trực tiếp trên Internet; một số tài liệu khác chỉ dành cho người dùng đã đăng ký tại Nhật Bản hoặc chỉ truy cập được tại các thư viện đối tác. Library of Congress Digital Collections cũng có nhiều bộ sưu tập sách hiếm, bản thảo, báo, bản đồ và tài liệu lịch sử đã được số hóa.

e-rara là nền tảng số hóa sách hiếm của các thư viện Thụy Sĩ, đặc biệt mạnh với sách, bản đồ và tài liệu in từ thế kỷ XV đến đầu thế kỷ XX; nhiều tài liệu có thể xem và tải miễn phí dưới dạng PDF. E-Periodica cung cấp miễn phí các tạp chí Thụy Sĩ đã được số hóa từ thế kỷ XVIII tới hiện tại. Nhiều số báo có thể tìm kiếm toàn văn nhờ nhận dạng ký tự (OCR) và tải dưới dạng PDF. Delpher của Thư viện Quốc gia Hà Lan cho phép tìm kiếm miễn phí trong một lượng lớn báo, tạp chí và sách lịch sử đã được số hóa.

Trove của National Library of Australia có một kho báo và công báo lịch sử đã số hóa rất lớn. Với các tài liệu báo chí đã số hóa, người dùng có thể tải bài hoặc trang báo ở các định dạng như PDF, ảnh hoặc văn bản; nội dung văn bản được tạo bằng nhận dạng ký tự quang học (OCR) và có thể được người dùng hiệu đính. Tài khoản chỉ cần cho một số chức năng cá nhân hóa chứ không phải để đọc những trang báo công khai. Chronicling America của Library of Congress và National Endowment for the Humanities cung cấp miễn phí hàng triệu trang báo lịch sử Hoa Kỳ; người dùng có thể tìm văn bản OCR, xem bản scan và tải trang báo ở các định dạng PDF, JPEG hoặc JPEG 2000.

Đối với báo và tạp chí lịch sử của Tây Ban Nha, Hemeroteca Digital của Biblioteca Nacional de España cung cấp truy cập tới một bộ sưu tập lớn các ấn phẩm đã được số hóa. Các tài liệu thuộc diện truy cập tự do có thể được xem trực tuyến mà không bị hạn chế; đối với các ấn phẩm còn chịu giới hạn bản quyền, điều kiện truy cập có thể khác.

RetroNews là một dịch vụ về báo chí lịch sử do một đơn vị thuộc Bibliothèque nationale de France phát triển, bổ sung cho các bộ sưu tập báo chí trên Gallica. Kho báo lịch sử có thể được truy cập miễn phí, trong khi một số chức năng tìm kiếm nâng cao và nội dung biên tập yêu cầu thuê bao; nguồn này đặc biệt hữu ích khi tìm báo chí Pháp từ thế kỷ XVII tới giữa thế kỷ XX.

Digital Collections của Bayerische Staatsbibliothek / Munich Digitization Center (MDZ) có hàng triệu sách, bản thảo, bản đồ và tài liệu cổ được số hóa. Phần lớn bản số hóa được truy cập miễn phí trên Internet; chỉ một lượng nhỏ tài liệu còn bản quyền hoặc một số ấn phẩm giai đoạn 1933–1945 bị giới hạn và có thể chỉ xem được tại phòng đọc của Bayerische Staatsbibliothek.

Đối với lịch sử khoa học tự nhiên, phân loại học, thực vật học và động vật học, Biodiversity Heritage Library (BHL) là một nguồn đặc biệt hữu ích. BHL tập hợp sách, tạp chí và tài liệu lưu trữ về đa dạng sinh học từ nhiều thư viện và bảo tàng trên thế giới và cho phép tải nhiều nội dung ở các định dạng khác nhau. Đối với lịch sử y học, sức khỏe và khoa học, Wellcome Collection có nhiều sách, tạp chí, bản thảo và tài liệu lưu trữ đã được số hóa.

Nếu không biết tài liệu đang được lưu ở thư viện hoặc bảo tàng nào, bạn có thể thử Europeana đối với các bộ sưu tập của châu Âu và Digital Public Library of America (DPLA) đối với các bộ sưu tập ở Hoa Kỳ. Hai dịch vụ này chủ yếu giúp tìm kiếm và dẫn tới tài liệu được lưu tại các thư viện, kho lưu trữ hoặc bảo tàng thành viên, chứ không phải lúc nào cũng tự lưu tệp toàn văn.

Một số nguồn truy cập mở theo lĩnh vực

Trong khoa học máy tính, kể từ ngày 1/1/2026, ACM đã chuyển các ấn phẩm do ACM xuất bản, bao gồm các ấn phẩm của những hội nghị do ACM tài trợ, sang mô hình truy cập mở; các bài này có thể được tìm trên ACM Digital Library. Điều này không có nghĩa là mọi bản ghi được lập chỉ mục trong ACM Digital Library đều là nội dung do ACM xuất bản. DROPS (Dagstuhl Research Online Publication Server) cung cấp truy cập mở cho các bộ ấn phẩm như LIPIcs và OASIcs, rất hữu ích đối với lý thuyết khoa học máy tính và các lĩnh vực liên quan. ACL Anthology cung cấp toàn văn các bài báo và kỷ yếu trong xử lý ngôn ngữ tự nhiên và ngôn ngữ học tính toán, còn IACR Cryptology ePrint Archive là kho bản điện tử chuyên về mật mã học.

Một số hội nghị về học máy, thị giác máy tính, hệ thống và bảo mật cũng công bố bài trực tiếp trên các nền tảng mở. OpenReview được nhiều hội nghị về trí tuệ nhân tạo và học máy sử dụng cho việc nộp bài (submission), bình duyệt và công bố bài; mức độ công khai phụ thuộc vào chính sách của từng hội nghị. CVF Open Access cung cấp các phiên bản truy cập mở của bài báo từ các hội nghị như CVPR, ICCV và WACV. USENIX cung cấp truy cập trực tuyến miễn phí lâu dài tới các bài báo kỹ thuật (technical papers) trong kỷ yếu của mình, còn Proceedings of Machine Learning Research (PMLR) xuất bản miễn phí kỷ yếu của nhiều hội nghị và hội thảo chuyên đề (workshops) về học máy, trong đó có COLT, AISTATS và UAI.

Trong toán học, Numdam cung cấp tạp chí, kỷ yếu, sách và luận án toán học; toàn văn được truy cập miễn phí ngay hoặc sau một khoảng thời gian trì hoãn mở truy cập (moving wall) tùy ấn phẩm. DML-CZ (Czech Digital Mathematics Library) cung cấp siêu dữ liệu và toàn văn của nhiều tạp chí, kỷ yếu và sách toán học. Centre Mersenne là hạ tầng xuất bản khoa học công cộng, phi lợi nhuận của Pháp, cung cấp các tạp chí, sách, kỷ yếu và chuỗi hội thảo chuyên đề (seminar series) theo mô hình truy cập mở.

Math-Net.Ru là một nguồn đặc biệt hữu ích đối với toán học và một số ngành vật lý của Nga. Nền tảng này có các kho điện tử của nhiều tạp chí Nga và Liên Xô; quyền toàn văn được ghi rõ cho từng tạp chí. Một số tạp chí cho đọc miễn phí ngay, trong khi một số khác chỉ mở miễn phí sau một khoảng trì hoãn được quy định theo từng tạp chí; bảng hiện tại có các mức trì hoãn một, hai, ba và bốn năm.

Đối với vật lý năng lượng cao, CERN Document Server lưu trữ nhiều bài báo, tiền ấn phẩm, báo cáo, luận án và tài liệu của CERN. INSPIRE là hệ thống thông tin chuyên về vật lý năng lượng cao và dẫn tới toàn văn khi một phiên bản phù hợp có sẵn. SCOAP³ Repository lưu các bài báo được xuất bản truy cập mở thông qua chương trình SCOAP³ và cung cấp các định dạng toàn văn cùng siêu dữ liệu tương ứng.

Trong thiên văn học và vật lý, NASA Astrophysics Data System (ADS) là một công cụ tìm kiếm và thư viện số rất hữu ích. ADS do Smithsonian Astrophysical Observatory vận hành theo thỏa thuận hợp tác với NASA và lập chỉ mục tài liệu trong thiên văn học, vật lý, khoa học hành tinh, khoa học Trái Đất và một số lĩnh vực liên quan; hệ thống cũng lập chỉ mục các bản arXiv và liên kết tới toàn văn khi có phiên bản phù hợp.

Đối với nông nghiệp, lâm nghiệp, thực phẩm và các lĩnh vực liên quan, có thể sử dụng AGRIS của Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). AGRIS tập hợp thông tin thư mục từ nhiều nhà cung cấp dữ liệu trên thế giới; một phần các bản ghi có liên kết tới toàn văn và giao diện tìm kiếm cho phép lọc riêng các kết quả có toàn văn.

Một số tiện ích mở rộng trình duyệt (browser extensions) có thể giúp bạn tìm một phiên bản toàn văn mà bạn có thể truy cập hợp pháp. Unpaywall là lựa chọn đơn giản nhất nếu mục tiêu là tìm các phiên bản truy cập mở: tiện ích này không yêu cầu bạn phải thuộc một trường/viện và sẽ kiểm tra xem cơ sở dữ liệu của Unpaywall có ghi nhận một bản toàn văn truy cập mở của bài báo hay không.

Một số tiện ích khác kết hợp việc tìm bản truy cập mở với quyền truy cập của thư viện. EndNote Click có thể tìm các bản truy cập mở và, nếu trường/viện của bạn có quyền truy cập, sử dụng cơ chế xác thực của thư viện để giúp truy cập các bài thuộc thuê bao, kể cả trong một số trường hợp khi bạn ở ngoài mạng của trường. Lean Library cũng có thể kết hợp quyền truy cập của thư viện với việc tìm các bản truy cập mở; đối với người không thuộc một trường/viện sử dụng Lean Library, chế độ Lean Library Open vẫn có thể hỗ trợ tìm tài liệu truy cập mở. LibKey Nomad hoạt động chủ yếu bằng cách nhận diện trường/viện mà người dùng lựa chọn và dẫn người dùng tới bản toàn văn mà thư viện đó có quyền truy cập. Vì vậy, khác với Unpaywall, việc cài EndNote Click, Lean Library hoặc LibKey Nomad không tự tạo ra quyền truy cập tới các tài liệu mà trường/viện của bạn chưa mua.

Liên hệ tác giả

Nếu bạn không có cách nào lấy được tài liệu mong muốn thì có thể liên hệ trực tiếp với tác giả. Theo kinh nghiệm của tôi thì hầu hết các tác giả đều rất vui lòng chia sẻ tài liệu của họ với bạn. Bạn có thể tìm thấy địa chỉ email của tác giả trong phần đầu hoặc cuối của bài báo. Nếu không tìm thấy thông tin thì bạn có thể thử tìm kiếm trên Google Scholar, ResearchGate, hoặc LinkedIn. Một nhược điểm của phương pháp này là có thể bạn sẽ phải chờ khá lâu nếu tác giả rất bận và không kịp phản hồi cho bạn (vì cũng giống như bạn, họ phải tập trung xử lý các công việc của họ trước) hoặc đơn giản là email của bạn rơi vào thư mục spam.

Ngoài việc sử dụng ResearchGate để tìm thông tin về tác giả, bạn cũng có thể sử dụng chức năng Request full-text đối với một số bài báo chưa có toàn văn công khai trên ResearchGate. Yêu cầu này được gửi tới tác giả của công trình; ResearchGate không tự cung cấp bản PDF. Tác giả có thể lựa chọn đăng một bản toàn văn công khai hoặc gửi riêng một bản cho người yêu cầu nếu họ có quyền chia sẻ. Theo hướng dẫn hiện tại của ResearchGate, trong một số trường hợp bạn còn có thể gửi yêu cầu toàn văn mà không cần đăng nhập.

Truy cập thông qua các nguồn không chính thống

Có một số nguồn không chính thống mà bạn có thể sử dụng để tải tài liệu. Tuy nhiên, bạn nên cân nhắc kỹ trước khi sử dụng các nguồn này vì một số trong đó có thể vi phạm bản quyền ở một số quốc gia. Tôi không khuyến khích việc vi phạm bản quyền. Nếu bạn có thể truy cập tài liệu một cách hợp pháp thì nên làm như vậy. Nếu bạn thực sự cần và có điều kiện về mặt tài chính thì nên mua các tài liệu bạn cần. Thông tin về trạng thái của một số nguồn không chính thống phổ biến có thể được tìm thấy ở SLUM: The Shadow Library Uptime Monitor (trang sao (mirror): https://open-slum.pages.dev/).

Một vấn đề khác là có rất nhiều trang mạo danh hoặc trang sao (mirror) không đáng tin cậy của các nguồn không chính thống nổi tiếng như LibGen, Sci-Hub, Z-Library, v.v. Các tên miền của những dịch vụ này có thể thay đổi theo thời gian và các trang sao có thể do những nhóm khác nhau vận hành, vì vậy không nên mặc nhiên coi kết quả đầu tiên từ công cụ tìm kiếm là trang chính thức. Đối với LibGen, cộng đồng r/libgen cảnh báo rằng người dùng không cần cài đặt thêm phần mềm để truy cập và hiện không có ứng dụng LibGen dành cho điện thoại được cộng đồng này coi là chính thức hoặc đáng tin cậy; đặc biệt nên thận trọng với các trang yêu cầu tải tệp thực thi hoặc cài “LibGen app”. Z-Library cũng thường xuyên xuất hiện các tên miền và email giả mạo, nên cần kiểm tra lại nguồn thông tin trước khi đăng nhập, cung cấp thông tin tài khoản hoặc quyên góp. Các địa chỉ được ghi trong bài này chỉ phản ánh trạng thái tại thời điểm bài được cập nhật.

Truy cập qua Tor/onion

Ngoài các địa chỉ web thông thường, một số nguồn còn hoạt động dưới dạng dịch vụ onion (onion service) trên mạng Tor. Theo Tor Project, dịch vụ onion chỉ có thể được truy cập qua mạng Tor và địa chỉ onion phiên bản hiện hành gồm 56 chữ cái và chữ số trước phần .onion. Các địa chỉ onion v2 cũ, chỉ có 16 ký tự, không còn được mạng Tor hỗ trợ. Dịch vụ onion cũng có thể tạm thời hoặc vĩnh viễn ngừng hoạt động, vì vậy một địa chỉ từng đúng không có nghĩa là nó sẽ luôn truy cập được. Việc một trang sử dụng .onion cũng không tự nó cho biết trang đó là nguồn chính thống hay không.

Imperial Library of Trantor là một thư viện sách hoạt động dưới dạng dịch vụ onion. Mã nguồn cũ của dự án Trantor mô tả đây là một hệ thống kho sách điện tử, còn một danh mục Tor cập nhật trong năm 2026 hiện liệt kê địa chỉ http://kx5thpx2olielkihfyo4jgjqfb7zx7wxr3sd4xzt26ochei4m6f7tayd.onion. Địa chỉ này hiện được lấy từ một danh mục bên thứ ba chứ không phải từ trang chính thức của người vận hành, vì vậy bạn nên kiểm tra lại trước khi sử dụng.

Just Another Library (JAL) là một thư viện onion khác, có sách điện tử và sách nói. Daunt hiện liệt kê địa chỉ http://libraryfyuybp7oyidyya3ah5xvwgyx6weauoini7zyz555litmmumad.onion, nhưng các báo cáo trong r/onions cho thấy cùng địa chỉ này hoạt động khá thất thường: có thời điểm hoạt động trở lại trong tháng 3/2026 nhưng lại không truy cập được vào tháng 7/2026. Vì vậy, nên coi JAL là một nguồn có thể không hoạt động tại từng thời điểm.

Một ví dụ khác là The Anarchist Library, một kho tài liệu chuyên đề chứ không phải thư viện bóng tối (shadow library) tổng quát. Chính dự án này công bố dịch vụ onion tại http://libraryqxxiqakubqv3dc2bend2koqsndbwox2johfywcatxie26bsad.onion. Trường hợp này minh họa rằng dịch vụ onion chỉ là một phương thức truy cập qua Tor, không đồng nghĩa với việc nội dung của dịch vụ là bất hợp pháp hoặc không chính thống.

LibGen

Trang này đã có từ rất lâu và là một trong số các nguồn không chính thống đầu tiên mà tôi biết. Bạn có thể truy cập tại địa chỉ https://libgen.li/index.php (Library Genesis+). Tham khảo thêm thông tin tại cộng đồng r/libgen trên Reddit, đặc biệt là trang r/libgen/wiki.

Sci-Hub

Một nguồn không chính thống phổ biến khác là Sci-Hub. Bạn có thể truy cập tại địa chỉ https://sci-hub.su/. Một số địa chỉ thay thế (alias) khác là http://sci-hub.st/ hoặc http://sci-hub.ru/. Bạn có thể xem thông tin về các địa chỉ thay thế khác tại đây. Sci-Hub đã tạm dừng việc tự động bổ sung các bài báo mới vào đầu năm 2021 trong bối cảnh vụ kiện tại Ấn Độ. Tháng 9/2021 có một đợt bổ sung khoảng 2,3 triệu bài. Từ đó, Sci-Hub không còn được cập nhật đầy đủ theo cơ chế tự động trước đây, vì vậy đây không phải là một nguồn được cập nhật đầy đủ cho các bài báo xuất bản mới. Các bài báo có sẵn trong cơ sở dữ liệu của Sci-Hub có thể được tải miễn phí sử dụng URL có dạng https://sci-hub.red/<doi-id-của-bài-báo>.

Một dịch vụ mới thay thế cho Sci-Hub của cùng tác giả (Alexandra Elbakyan) là Sci-Net. Xem thêm thông tin tại http://sci-net.xyz/invite. Tương tự như với Sci-Hub, các bài báo đã được người khác yêu cầu trước đó (không có trong cơ sở dữ liệu Sci-Hub) có thể được tải miễn phí sử dụng URL có dạng https://sci-net.xyz/<doi-id-của-bài-báo>.

Nếu bạn đang sử dụng Telegram, hãy cân nhắc tham gia Kênh Sci-Hub và Nhóm Sci-Net. Nếu bạn đang sử dụng Reddit thì có thể theo dõi cộng đồng r/scihub.

Z-Library

Một nguồn không chính thống khác là Z-Library. Tại thời điểm được kiểm tra ngày 17/9/2026, wiki truy cập của cộng đồng r/zlibrary liệt kê các tên miền truy cập hiện hành là https://z-library.gs/, https://1lib.sk/, https://z-lib.fm/, https://z-lib.gd/, https://z-lib.gl/, https://zliba.ru/ và https://z-lib.sk/. Đối với người dùng ở Ý, Pháp hoặc Tây Ban Nha, wiki này còn đề nghị sử dụng https://z-library.ec/. Cùng wiki này cho biết tài khoản miễn phí hiện có 10 lượt tải sách mỗi ngày, người dùng không đăng nhập có 5 lượt tải mỗi ngày, và tài khoản mới được cấp thử Premium trong ít nhất hai tuần nhưng không có thêm lượt tải hằng ngày. Danh sách tên miền và các giới hạn này phản ánh trạng thái tại thời điểm được kiểm tra.

Z-Library cũng cung cấp truy cập qua Tor. Tại cùng thời điểm kiểm tra, Wikidata ghi nhận địa chỉ đăng nhập onion http://loginzlib2vrak5zzpcocc3ouizykn6k5qecgj2tzlnab5wcbqhembyd.onion với tham chiếu tới kênh Telegram chính thức của Z-Library. Vì các địa chỉ onion và trạng thái hoạt động có thể thay đổi, nên kiểm tra lại kênh chính thức trước khi sử dụng thay vì lấy một địa chỉ .onion ngẫu nhiên từ kết quả tìm kiếm.

Anna’s Archive + WeLib

Anna’s Archive tổng hợp thông tin và dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm LibGen, Sci-Hub và Z-Library. Đối với bài báo khoa học, hệ sinh thái này hiện còn có đường tra cứu SciDB theo mã DOI, vì vậy khi đã biết DOI của một bài báo bạn có thể thử tìm theo mã này. Bạn có thể truy cập Anna’s Archive tại các tên miền hiện hành như https://annas-archive.pm/ hoặc https://annas-archive.li/. Các tên miền, điều kiện dành cho tài khoản/thành viên và tốc độ tải có thể thay đổi theo thời gian, vì vậy nên kiểm tra thông tin hiện hành trên trang thay vì dựa vào một giới hạn cố định được ghi trong bài này. Một dịch vụ khác tương tự là WeLib, có thể truy cập tại địa chỉ https://welib.org/ hoặc https://welib.st/.

Mobilism

Mobilism là một diễn đàn có các mục dành riêng cho sách điện tử (eBooks) và sách nói (audiobooks). Nguồn này phù hợp hơn với việc tìm sách và sách nói hơn là tìm bài báo khoa học. Nếu chủ yếu tìm sách nói, AudioBookBay là một chỉ mục torrent (torrent index) chuyên về sách nói.

Một nguồn khác là SoftArchive (SaNet), một chỉ mục nội dung tổng hợp có các khu riêng cho sách điện tử, mục học thuật (Academic), giáo trình (Textbooks), sách y khoa, khoa học và kỹ thuật.

Sách cũ, sách hiếm và các bộ sưu tập chuyên biệt

Memory of the World / Public Library là một dự án độc lập tập hợp và tổ chức nhiều bộ sưu tập sách và tài liệu số hóa khác nhau. Dự án này không liên quan tới chương trình Memory of the World của UNESCO. Một số bộ sưu tập chứa sách cũ, bản quét hoặc tài liệu khó tìm, nhưng cũng có cả tài liệu hiện đại; vì vậy tình trạng bản quyền không giống nhau giữa các tài liệu.

Monoskop là một nguồn chuyên biệt về mỹ thuật, kiến trúc, truyền thông, điện ảnh, lý thuyết phê bình và các phong trào tiên phong (avant-garde). Nguồn này tập hợp nhiều sách, tạp chí và tài liệu đã được số hóa, trong đó có khá nhiều ấn phẩm cũ hoặc khó tìm. Tình trạng bản quyền khác nhau giữa các tài liệu, vì vậy nên kiểm tra thông tin đi kèm từng mục.

UbuWeb là một kho tài liệu độc lập lâu đời về nghệ thuật tiên phong và nghệ thuật thử nghiệm, với sách, bài viết, thơ, bản ghi âm, phim và nhiều tài liệu khó tìm ở các nguồn thông thường. Tương tự Monoskop, đây là một nguồn chuyên biệt chứ không phải thư viện tổng quát; tình trạng bản quyền và quyền phân phối khác nhau giữa các tài liệu.

IRC và mạng ngang hàng

Một hệ sinh thái lâu đời khác để tìm sách là Internet Relay Chat (IRC). Dự án mã nguồn mở OpenBooks cung cấp một giao diện giúp tìm sách điện tử trên irc.irchighway.net; về bản chất, đây là một cách thuận tiện hơn để sử dụng hệ thống chia sẻ sách đã tồn tại trên IRC.

Soulseek là một mạng chia sẻ tệp ngang hàng (peer-to-peer, P2P) lâu đời, nổi tiếng chủ yếu với âm nhạc nhưng cũng được dùng để chia sẻ nhiều loại tệp khác. Các thảo luận trong cộng đồng Soulseek năm 2026 cho thấy người dùng vẫn sử dụng mạng này để chia sẻ sách điện tử và các loại tài liệu khác. Một thảo luận riêng vào tháng 8/2026 cũng cho thấy Soulseek được sử dụng để chia sẻ bài báo khoa học, mặc dù đây không phải là một nguồn chuyên biệt cho tài liệu học thuật.

Torrent và các trình theo dõi riêng tư

MyAnonamouse (MAM) là một trình theo dõi torrent riêng tư (private tracker) tập trung vào sách điện tử và sách nói. Cộng đồng r/trackers vẫn thường xuyên nhắc tới MAM như một nguồn chuyên sách trong năm 2026. Do đây là một hệ thống riêng tư, quyền tham gia và quy định sử dụng khác với các trang torrent công khai.

Usenet và các tệp chỉ mục NZB (NZB files) vẫn được sử dụng để tìm sách điện tử và sách nói. Việc tìm kiếm phụ thuộc nhiều vào trình lập chỉ mục (indexer) mà người dùng sử dụng; các trao đổi trong cộng đồng Usenet năm 2026 cho thấy có những trình lập chỉ mục và diễn đàn có nội dung sách điện tử hoặc sách nói, nhưng mức độ bao phủ khác nhau giữa các nguồn. Đây không phải là một nguồn chuyên biệt cho bài báo khoa học.

Các nền tảng hỗ trợ tìm tài liệu

Khác với các kho tài liệu đã lưu sẵn, các nền tảng trong phần này chủ yếu hoạt động theo cơ chế người dùng hỗ trợ lẫn nhau: một người đăng thông tin về tài liệu cần tìm, chẳng hạn tiêu đề hoặc mã DOI, và một thành viên khác có tài liệu sẽ tải lên hoặc gửi lại cho người yêu cầu. Nhiều nền tảng sử dụng điểm thưởng để điều phối các yêu cầu. Việc liệt kê các nền tảng này chỉ mô tả cơ chế hoạt động; nó không có nghĩa là mọi tệp do người dùng chia sẻ đều có cùng tình trạng bản quyền hoặc giấy phép.

WosonHJ / Science Mutual Aid Community hiện hoạt động tại pidantuan.com. Người dùng có thể đăng yêu cầu tài liệu, thường kèm theo thông tin như DOI, và các thành viên khác sẽ giúp tìm hoặc cung cấp tài liệu. Hệ thống sử dụng điểm thưởng; các tệp được tải lên cho một yêu cầu có thể chỉ được lưu tạm thời. Trang đăng ký hiện tại sử dụng tên người dùng, địa chỉ email và mật khẩu, không yêu cầu chọn trường/viện hoặc nhập số điện thoại Trung Quốc.

AbleSci / 科研通 là một nền tảng hỗ trợ tìm tài liệu theo mô hình cộng đồng. Người dùng đăng yêu cầu, thành viên khác tải tài liệu lên để giúp đáp ứng yêu cầu và hệ thống sử dụng điểm thưởng. Trang đăng ký hiện tại cho phép đăng ký bằng địa chỉ email, tên hiển thị và mật khẩu; mã mời (invitation code) hiện không bắt buộc. AbleSci chủ yếu có giao diện tiếng Trung. Tôi biết đến AbleSci qua sự giới thiệu của Trịnh Văn Giang.

谷粉学术 là một cộng đồng hỗ trợ tìm tài liệu khác, với các yêu cầu đang chờ hỗ trợ, chờ người yêu cầu xác nhận và các yêu cầu đã hoàn tất. Tôi chưa tìm thấy thông tin đáng tin cậy cho thấy 谷粉学术 và WosonHJ là cùng một hệ thống, nên liệt kê chúng riêng ở đây. Tôi cũng chưa xác minh được các yêu cầu đăng ký hiện tại của 谷粉学术.

唯思派 (Wispass) cũng hoạt động theo cơ chế tương tự: người dùng đăng yêu cầu, thành viên khác tải tài liệu lên và người yêu cầu xác nhận khi đã nhận được tài liệu. Khác với WosonHJ và AbleSci, Wispass hiện đăng nhập qua WeChat. Vì vậy, bạn cần có tài khoản WeChat để sử dụng chức năng này; điều đó không có nghĩa là dịch vụ chỉ dành cho người dùng ở Trung Quốc.

Baidu Scholar 文献互助 có hệ thống yêu cầu toàn văn theo mô hình cộng đồng: người dùng đăng thông tin bài báo, người dùng khác có thể tải lên tài liệu đáp ứng yêu cầu và hệ thống sử dụng điểm 财富值 để điều phối việc hỗ trợ. Việc quản lý các yêu cầu gắn với tài khoản Baidu. Tôi chưa xác minh được việc đăng ký và sử dụng đầy đủ chức năng này bằng tài khoản hoặc số điện thoại ngoài Trung Quốc.

Book学术 cũng có chức năng 文献互助 với các trạng thái như yêu cầu đang chờ hỗ trợ, chờ xác nhận và đã hoàn tất. Các yêu cầu trên hệ thống bao gồm cả bài báo tiếng Anh của nhiều nhà xuất bản quốc tế, vì vậy đây không phải là một nguồn chuyên cho tài liệu tiếng Trung. Dịch vụ hỗ trợ đăng nhập bằng số điện thoại và mã xác minh qua SMS; ngoài ra còn có tài khoản dùng mật khẩu và liên kết với WeChat. Tôi chưa xác minh được liệu mọi số điện thoại ngoài Trung Quốc đại lục có thể nhận mã xác minh hay không.

小木虫 (Muchong) là một diễn đàn nghiên cứu có nhiều khu vực khác nhau liên quan đến tìm kiếm và yêu cầu tài liệu. Khu 检索知识 hiện không cho phép đăng bài yêu cầu toàn văn và hướng người dùng có nhu cầu xin toàn văn sang khu 文献求助 riêng; khu 文献求助 vẫn có hoạt động trong năm 2026. Muchong đồng thời vẫn hiển thị thông báo từ ngày 8/6/2025 rằng chức năng tải lên và tải xuống trong khu tài nguyên của diễn đàn bị tạm dừng vì các vấn đề liên quan đến bản quyền. Như vậy, bạn vẫn có thể nhờ tìm toàn văn qua khu 文献求助, nhưng không nên xem Muchong như một kho tài nguyên tải trực tiếp. Bạn có thể xem nhiều nội dung mà không đăng nhập; để đăng bài hoặc bình luận, hệ thống hiện yêu cầu xác thực danh tính qua số điện thoại. Tôi chưa xác minh được liệu số điện thoại nước ngoài có dùng được cho bước này hay không.

仪器信息网 có khu diễn đàn 文献检索－互助 dành cho các yêu cầu tìm bài báo và tài liệu khoa học, với các khu dành cho yêu cầu đang cần hỗ trợ và các yêu cầu đã được đáp ứng. Diễn đàn yêu cầu người đăng cung cấp thông tin thư mục tương đối đầy đủ để người khác có thể tìm đúng tài liệu. Bạn có thể xem nhiều nội dung công khai nhưng cần tài khoản để đăng hoặc trả lời yêu cầu. Tôi chưa xác minh được liệu số điện thoại nước ngoài có dùng được để đăng ký hay không.

Ngoài các nền tảng chuyên biệt trên, nếu bạn dùng Reddit thì cũng có cộng đồng r/Scholar là nơi bạn có thể nhờ tìm bài báo. Đối với các bài báo hoặc sách cũ không có bản điện tử, r/Scholar còn sử dụng nhãn Needs Digitizing cho các yêu cầu cần người có quyền truy cập bản in hoặc vi phim giúp số hóa tài liệu. Khi đăng loại yêu cầu này, nên cung cấp thông tin thư mục càng đầy đủ càng tốt, chẳng hạn tên tạp chí, năm, tập, số, trang, ISSN/ISBN hoặc liên kết WorldCat.

Một cách khác là sử dụng hashtag #ICanHazPDF trên các mạng xã hội để hỏi xem người khác có thể giúp tìm bài báo hay không. Khi sử dụng cách này, nên cung cấp DOI hoặc thông tin thư mục đầy đủ. Theo tôi biết thì có một số nhóm kín (private group) trên Facebook mà bạn có thể tham gia để nhờ tải tài liệu, ví dụ như Nhóm Tải Báo (Original), Nhóm Tải báo, Ask for PDFs from People with Institutional Access, Scientific Papers, Science Mutual Aid (nhóm Facebook của Mutual Aid-Science Community).

Liber3

Liber3 là một trang tìm kiếm sách sử dụng Hệ thống tệp liên hành tinh (InterPlanetary File System, IPFS) để tham chiếu tới các tệp. Các bản ghi trên Liber3 có thể chứa thông tin như tác giả, nhà xuất bản, năm xuất bản, ngôn ngữ, định dạng tệp, kích thước và mã định danh nội dung (Content Identifier, CID) của IPFS. Nguồn này hiện chủ yếu có dạng sách điện tử ở các định dạng như PDF và EPUB, nên phù hợp với việc tìm sách hơn là bài báo khoa học.

Standard Template Construct (STC) là một hệ thống thư viện và công cụ tìm kiếm phân tán (distributed search engine) cho tài liệu học thuật và sách. Theo tài liệu của dự án, các khối dữ liệu của STC được lưu trên IPFS và Web STC cung cấp giao diện tìm kiếm trực tiếp trong trình duyệt. Nexus Search trên Telegram là một trong các giao diện để truy cập hệ sinh thái STC, thay vì là một dịch vụ hoàn toàn tách biệt.

Nexus Search là một chương trình tự động (bot) trên Telegram cho phép bạn tìm kiếm tài liệu khoa học từ nhiều nguồn khác nhau. Bạn có thể sử dụng @SciNexBot hoặc @sks7777777nexusbot với Telegram để yêu cầu và tìm kiếm tài liệu thông qua tiêu đề, tác giả, số DOI và từ khóa. Tốt nhất là bạn tự tạo một bản sao (clone) của bot cho riêng bạn theo hướng dẫn để thuận tiện trong việc sử dụng. Tương tự như với một số dịch vụ trước, bạn có một số điểm ban đầu để phục vụ yêu cầu tải tài liệu. Bạn có thể nhận thêm điểm bằng cách tham gia hỗ trợ (xem danh sách các yêu cầu ở @nexus_aaron) hoặc tải lên Nexus bản PDF của các bài báo truy cập mở (open-access articles) chưa có trong cơ sở dữ liệu (thông qua việc tải lên @nexus_aaron hoặc @nexus_defiler_bot kèm thông tin về mã DOI, ISBN, v.v.). Bạn có thể gia nhập Kênh Ordo Nexus nếu đang sử dụng Telegram. Nexus Search cũng có cộng đồng r/science_nexus trên Reddit.

Bạn cũng có thể sử dụng STC theo cách sau trên máy tính:

Một số nguồn theo ngôn ngữ

Tiếng Nga

BookTracker là một trình theo dõi torrent (torrent tracker) chuyên về sách, sách nói, tạp chí và các bộ sưu tập lưu trữ. Tại thời điểm bài được cập nhật, trang này vẫn có nội dung mới trong tháng 9/2026 và đang phân phối các bộ sưu tập Flibusta được cập nhật định kỳ. Ngoài các bản đầy đủ cập nhật theo tháng, BookTracker còn có các gói cập nhật Flibusta hằng ngày trong tháng 9/2026. Vì vậy, Flibusta nên được hiểu như một hệ sinh thái bộ sưu tập và bản lưu (archive) vẫn đang được cộng đồng duy trì, thay vì chỉ là một tên miền web cụ thể.

NNM-Club là một trình theo dõi torrent tổng hợp tiếng Nga có khu riêng cho sách và tài liệu học tập, bao gồm cả các chủ đề tìm kiếm hoặc yêu cầu sách.

Tiếng Tây Ban Nha

ePubLibre hiện có một danh mục lớn các sách tiếng Tây Ban Nha thuộc nhiều thể loại. Một nguồn khác là Biblioteca Secreta, cung cấp sách thông qua các chương trình tự động (bot) trên Telegram. Vì tên bot của Biblioteca Secreta thay đổi theo thời gian, nên dùng trang thông báo hiện hành để lấy liên kết mới nhất thay vì lưu cố định tên một bot; trang Telegraph ngày 8/9/2026 của dự án cũng hướng người dùng tới địa chỉ này để lấy phiên bản mới nhất.

Sách Tiếng Việt

Ngoài các nguồn chính thống và truy cập mở bằng tiếng Việt đã nêu ở trên, nếu bạn cần tìm sách tiếng Việt thì còn có một số nguồn khác. Bạn có thể mua bản quét (scan) của khá nhiều tài liệu tiếng Việt từ trang https://vietbooks.info/ bằng cách tìm kiếm tài liệu trên trang web và nếu có tài liệu mong muốn thì liên hệ tác giả trang web qua Zalo/Viber/Line theo thông tin trên đó và trả một khoản phí, thường là khoảng 50.000 VND/quyển, và yêu cầu chia sẻ tài liệu quét (thường là ở định dạng PDF) qua Google Drive. (Thư viện ĐHQGHN cũng cung cấp bản quét của nhiều cuốn sách, nhưng bạn chỉ xem được qua ứng dụng (app) VNU-LIC trên điện thoại. Điều này khá là bất tiện.) Một số nguồn khác là Thư viện Ebook (TVE-4U) (có nhiều tài liệu quét hay về đủ các chủ đề), TaiLieu.VN (cần trả phí để nâng cấp lên tài khoản VIP và tải tài liệu). Tuy nhiên, tôi vẫn đề nghị là nếu có thể mua sách giấy thì bạn nên mua để ủng hộ tác giả và nhà xuất bản.

Một số nguồn khác để tìm kiếm và tải tài liệu

Một số kinh nghiệm khi tìm và tải tài liệu